Both ENDS

Zoeken
En
Nl
Voor de pers / 19 mei 2021

Ondanks geweld 900 miljoen euro Nederlandse exportsteun naar Van Oord in Mozambique

Op 25 maart jl, een dag na bloedige aanslagen in Noord-Mozambique, besloot de Nederlandse staat tot een exportkredietverzekering ter waarde van 900 miljoen euro voor de activiteiten van baggeraar Van Oord in het land. Het bedrijf voert baggerwerkzaamheden uit in een zeer omstreden gasproject dat volgens Mozambikaanse belangengroepen een belangrijke rol speelt in het escalerende geweld in de regio. Maatschappelijke organisaties Both ENDS, Milieudefensie en Oil Change International en de Mozambikaanse organisaties waarmee zij samenwerken, zijn geschokt over de gang van zaken en roepen de Nederlandse overheid en de Nederlandse exportkredietverzekeraar Atradius DSB ter verantwoording.

Op 24 maart jl. werd een gewelddadige aanval gepleegd in de stad Palma, waarbij tientallen doden vielen en duizenden mensen op de vlucht sloegen. Werknemers van multinationale bedrijven zoals Van Oord en Total moesten het gebied onder gewapende escorte verlaten. Total heeft het project vooralsnog stilgelegd, zich beroepende op 'Force Majeure'.

"Staatssecretaris Vijlbrief van Financiën en Minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking besloten een dag later om de enorme exportkredietverzekering goed te keuren", zegt Niels Hazekamp van Both ENDS. "Onbestaanbaar en een klap in het gezicht van alle bewoners in het gebied, die de dupe zijn van het gasproject. De ministeries en de exportkredietverzekeraar Atradius DSB zelf zijn helaas, ondanks onze pogingen om informatie boven water te krijgen, allesbehalve transparant. De verzekering is nu zonder verdere toelichting goedgekeurd, en nog wel voor 900 in plaats van de 600 miljoen waar oorspronkelijk over gerept werd."

Mensenrechtenschendingen, klimaatschade en economische risico's

Maatschappelijke organisaties zijn al jaren in gesprek met de betrokken ministeries en Atradius DSB en hebben vanaf het eerste uur gewaarschuwd voor de mensenrechtenschendingen, klimaatschade en economische risico´s die met het project gepaard gaan. Boeren en vissers raakten de toegang tot vruchtbaar land en visgronden kwijt en moesten hun huis verlaten. De gaswinning heeft de onvrede en het geweld in de regio aangejaagd. Sinds 2017 zijn meer dan 2600 mensen vermoord en is een half miljoen mensen op de vlucht geslagen.

Laurie van der Burg van Oil Change international: "De Nederlandse Staat zou überhaupt niet garant moeten staan voor activiteiten die mensenrechten schenden, de klimaatcrisis verergeren en bovendien economisch risicovol zijn. Van Oord had nooit moeten besluiten in dit project te investeren. De lokale bevolking blijft met de ravage zitten en wordt door niemand geholpen, terwijl Van Oord nu relatief gemakkelijk kon stoppen en vertrekken omdat het de geleden schade kan verhalen op Atradius DSB – ofwel de Nederlandse staat."

Fossiele infrastructuur wordt waardeloos

"Bijna een miljard euro aan exportsteun voor een fossiel project druist niet alleen recht in tegen de Klimaatdoelen van Parijs, maar zadelt Mozambique ook op met een enorme fossiele infrastructuur – en bijbehorende risico´s", zegt Isabelle Geuskens van Milieudefensie. "De hele wereld gaat over op duurzame energie, dus Mozambique zou veel meer hebben aan duurzame energieprojecten. Daar is een enorm potentieel voor, maar dit komt onder andere door de fossiele investeringen niet van de grond. Het is zorgelijk dat de Nederlandse staat de korte termijn economische belangen van Nederlandse bedrijven vooropstelt, ten koste van mensenrechten, klimaatrechtvaardigheid en een duurzame economie in Mozambique.

Recent zijn al vaker misstanden voorgekomen rond projecten die door Atradius DSB werden verzekerd. De maatschappelijke organisaties eisen daarom dat de betrokken ministers en beslissers verantwoording afleggen voor dit genomen besluit, ertoe besluiten in het vervolg geen fossiele energieprojecten meer te steunen en met een plan komen om de gedupeerde Mozambikaanse bevolking zo goed mogelijk te helpen. Ze eisen ook een plan om deze gang van zaken in de toekomst te voorkomen. Hazekamp: "Ook wat betreft exportsteun is de overheid toe aan nieuw leiderschap; transparant, mensenrechten vooraan en fossielvrij."

Voor meer informatie

Lees meer over dit onderwerp