Both ENDS

En
Nl
Zoeken
Nieuws / 13 December 2023

Reactie Both ENDS en OxfamNovib op Klimaatfonds beheerd door FMO

Both ENDS en Oxfam Novib verwelkomen het nieuwe SDG-Leenfonds van FMO. Dit fonds gaat ruim 1 miljard investeren in leningen aan kleine en middelgrote bedrijven in lage- en middeninkomenslanden, in de sectoren schone energie, inclusieve financiële dienstverlening en duurzame landbouw. De organisaties maken zich tegelijkertijd zorgen over de impact op de gewone mensen in de landen waar het geld van het fonds straks terechtkomt.

Welkome bijdrage aan klimaatfinanciering

Het fonds is een zeer welkome bijdrage aan de financiële inspanningen die nodig zijn om het Klimaatakkoord van Parijs mogelijk te maken. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) is alleen al voor de energietransitie in ontwikkelingslanden meer dan 1000 miljard dollar per jaar nodig, waarvan een flink deel (zo’n 60%) van private investeerders moet komen . Volgens het VN-milieuprogramma (UNEP) is daarnaast bijna 400 miljard dollar per jaar nodig voor klimaatadaptatie, waaraan het FMO SDG-fonds mogelijk ook kan bijdragen. Zowel overheden als private partijen moeten bijdragen aan de energietransitie en klimaatadaptatie. Het mobiliseren van private investeringen ontslaat de Nederlandse overheid daarom niet van de plicht om zelf ook (meer) geld vrij te maken voor klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden.

FMO moet mensen boven winst plaatsen

FMO is  als ontwikkelingsbank verplicht om de belangen centraal te stellen van de gewone mensen in de landen waar het geld van het fonds straks terechtkomt. In het recente verleden zijn die mensen soms de dupe geworden van investeringen van FMO, óók van investeringen in schone energie. Dat waren o.a. megaprojecten zoals hydrodammen of zonneparken waarbij mensen van hun land werden verdreven, geen eerlijk deel van de opbrengsten kregen, of het zwijgen werd opgelegd als ze kritiek uitten. Voor alle projecten en ondernemingen die dit klimaatfonds gaat ondersteunen, moet FMO zich er dus met grondig onderzoek van vergewissen dat deze investeringen gewenst zijn door de mensen lokaal, en als dat het geval is, dat deze mensen betrokken  worden bij de ontwikkeling ervan.

Greenwashing

“Dat FMO zich middels dit fonds nadrukkelijker toelegt op het financieren van duurzame initiatieven juichen wij toe,” zegt Nick Middeldorp van Both ENDS. “Maar de praktijk laat zien dat FMO soms ‘groene’ projecten ondersteunt die niet groen blijken te zijn.” Een greep uit FMO’s eerdere investeringen, zoals de Feronia palmolieplantage in Congo en de Barro Blanco dam in Panama, laten zien dat zeer controversiële projecten wel vaker door FMO financieel gesteund worden.

Ook recent nog bleek een ‘duurzaam’ initiatief in Malawi niet goed uit te pakken voor lokale bewoners: zij moesten plaats maken voor een gigantisch zonnepark.

FMO investeert nog in fossiel

FMO profileert zich graag als progressieve, duurzame bank, zoals met dit nieuwe fonds. Echter loopt een groeiend aandeel van FMO’s investeringen via  financiële tussenpartijen. Deze investeringen komen onder andere ook bij fossiele projecten terecht en daar is FMO niet transparant over.

Échte oplossingen voor mens en planeet

Both ENDS en Oxfam Novib roepen FMO op om het met dit klimaatfonds radicaal anders te doen. Dat betekent onder andere ruimte scheppen voor het financieren van lokale, bottom-up initiatieven die géén eigendom zijn van welvarende elites in landen die gekenmerkt worden door extreme ongelijkheid. Daarnaast moet FMO garanderen dat, ook via financiële tussenpartijen, investeringen in fossiele brandstoffen tot het verleden behoren. Middeldorp: “De toekomst van onze planeet vraagt om niets minder.”

Lees meer over dit onderwerp