Both ENDS partner vermoord op Filipijns toeristeneiland
Wij zijn geschokt over de moord op Dexter Condez, de 26-jarige leider van de inheemse Ati gemeenschap op de Filipijnen. Afgelopen vrijdag 22 februari is hij doodgeschoten op het toeristeneiland Boracay. Hoewel er nog geen verdachten zijn opgepakt, denkt de politie het motief moet worden gezocht in een geschil over een stuk grond tussen de Ati stam en projectontwikkelaars. Ons medeleven gaat uit naar zijn familie, vrienden en de mensen met wie hij gewerkt heeft.
Resort of leefgebied?
De jonge Condez was de woordvoerder van de Boracay Ati Tribal Organization (BATO), een groep die zich inzet voor de landrechten van de Ati stam op Boracay. Het eiland Boracay is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van de Filipijnen en de witte stranden zijn al jarenlang enorm in trek bij zowel vakantiegangers als investeerders. De Ati behoren tot de oorspronkelijke bewoners van Boracay, maar in het toeristische leven is daar weinig van te merken. Door de bouw van grote resorts is hun oorspronkelijke leefgebied de afgelopen jaren steeds kleiner geworden en zijn veel Ati gedwongen hun land te verlaten. Om op te komen voor de rechten van de Ati stam is de BATO opgericht. Als jonge en inspirerende leider van de Ati heeft Condez veel betekend voor de Ati gemeenschap. Hij was altijd erg enthousiast om de kennis die hij opdeed tijdens trainingen en cursussen te delen met zijn stamleden.
Geen erkenning
Volgens de lokale politie was Condez vrijdagavond onderweg naar huis na een vergadering met verschillende stamhoofden in Brgy toen hij werd neergeschoten. Condez werd met spoed naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis gebracht, maar bezweek onderweg aan de meerdere schotwonden in zijn lichaam. Het motief achter de moord wordt door de politie gezocht in stuk grond op het eiland dat sinds april 2012 door de Ati wordt bezet. In 2011 is dit stuk land door een officieel certificaat van de National Commission of Indigenous People aan de Ati gemeenschap toegekend, maar meerdere projectontwikkelaars en investeerders hebben ondanks dat hun zinnen op de lap grond gezet.
Samenwerking met Both ENDS
Both ENDS werkt sinds 2007 samen met de Ati gemeenschap in het kader van het Non-Timber Forest Products Exchange Programma (NTFP). Dit programma zet zich onder andere in voor de landrechten van inheemse volken in Zuid- en Zuidoost Azië, die vaak worden bedreigd door ontbossing, landonteigening en gedwongen vertrek uit natuurreservaten. Ook de rijke Ati cultuur, die een unieke bijdrage levert aan het Filipijnse culturele erfgoed, komt hierdoor in gevaar. Om meer aandacht te krijgen voor de inheemse culturen heeft Condez regelmatig meegeholpen in het organiseren van door Both ENDS gesteunde Food Festivals, zoals het Dimgo ke Eata Ribo Festival in februari 2012. Paul Wolvekamp, voorzitter van het NTFP programma bij Both ENDS: “Dexter was een hele gedreven, intelligente jongeman die met passie streed voor de rechten van zijn stam en geloofde in een betere toekomst.”
Strijd voor rechten gaat door
Officieel politieonderzoek moet nog uitwijzen of projectontwikkelaars daadwerkelijk verantwoordelijk zijn voor de moord van Condez, maar veel pijlen wijzen in deze richting. De trieste moord op Condez laat de spanningen zien tussen de rechten van inheemse volken en de belangen van investeerders. De internationale gemeenschap wacht nu op de Filipijnse regering om actie te ondernemen om de veiligheid van de Ati en andere inheemse stammen te kunnen waarborgen en het proces van landerkenning te versnellen.
Foto: Dexter Condez door Chaya Ocampo Go
Lees meer over dit onderwerp
-
Dossier /Het JWH Initiative: ondersteuning van jonge leiders op milieugebied
Doel van het JWH-initiatief is het leiderschap van jongeren in milieuorganisaties te stimuleren via kleine persoonlijke beurzen om hun kennis, ervaring en opleiding te vergroten.
-
Dossier /Handelsverdragen
Handelsverdragen hebben vaak niet alleen vergaande gevolgen voor de economie van een land, maar ook voor mens en milieu. Vooral de meest kwetsbare groepen zijn de dupe van internationale handelsverdragen.
-
Dossier /Internationale handel en investeringen met oog voor mens en milieu
Het netwerk van internationale handels- en investeringsverdragen is groot en onoverzichtelijk; Nederland alleen al heeft meer dan 70 bilaterale investeringsverdragen (BITs) en is betrokken bij de handels- en investeringsverdragen die de EU afsluit, zoals met de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen of met Indonesië.
-
Dossier /Geen VIP-rechten voor multinationals: Kies voor mens en milieu!
Inheemse volken in Paraguay zien zich bij hun pogingen de grond van hun voorouders terug te vorderen, gedwarsboomd door Duitse investeerders. In Indonesië zijn Amerikaanse mijnbouwbedrijven erin geslaagd nieuwe wetgeving ongedaan te maken die bedoeld was om de economische ontwikkeling van het land te stimuleren en de bossen te beschermen. Dat is de impact die investeringsverdragen kunnen hebben op de ontwikkeling en rechten van de bevolking op sociaal, milieu- en economisch gebied. Waarom? Vooral vanwege zogenaamde 'Investor-to-State Dispute Settlement'-clausules die vaak zijn opgenomen in dit soort verdragen.
-
Dossier /Dare to Trust: de kracht van onvoorwaardelijke financiering
Bij Both ENDS koesteren we onze langdurige relaties met partners in ons wereldwijde netwerk. Onze relaties zijn gebaseerd op gelijkwaardigheid en gebouwd op vertrouwen. Het vertrouwen dat we in elkaar hebben is ontstaan door jaren van strategische samenwerking, waaronder gezamenlijke beleidsbeïnvloeding rond gemeenschappelijke agenda's, kennisdeling, netwerken, en het mobiliseren en delen van middelen om milieurechtvaardigheid te bevorderen.
-
Dossier /Global Alliance for Green and Gender Action (GAGGA)
GAGGA bundelt de krachten van de vrouwenrechten- en milieubewegingen om een wereld te realiseren waarin vrouwen toegang hebben tot hun rechten op water, voedselveiligheid en een schone, gezonde en veilige omgeving.
-
Dossier /Communities Regreen the Sahel
In verschillende landen in de Sahel heeft de lokale bevolking uitgestrekte stukken land hersteld door dat wat spontaan uit de grond komt te verzorgen, en jonge gewassen en bomen te beschermen tegen vee en andere gevaren.
-
Publicatie / 3 July 2026
-
Dossier /Gas in Mozambique
In 2011 werd in het noorden van Mozambique, in de kustprovincie Cabo Delgado, één van de grootste gasvoorraden ter wereld gevonden. Er wordt in totaal 25 miljard dollar geïnvesteerd om het gas te kunnen winnen. Tientallen multinationals en financiers zijn betrokken bij deze snelle ontwikkelingen. Voor mensen die in Cabo Delgado wonen is het heel moeilijk om enige invloed uit te oefenen op de plannen en activiteiten, terwijl zij de negatieve gevolgen ondervinden. Zij raken land kwijt door de komst van al deze bedrijven.
-
Dossier /Financiering van agro-ecologie
Nog altijd gaat het grootste deel van de publieke klimaat-, landbouw- en ontwikkelingsbudgetten naar conventionele agro-industriële projecten, die medeveroorzakers zijn van de huidige klimaat-, voedsel- en biodiversiteitscrises. Both ENDS en partners pleiten voor een omslag naar agro-ecologische praktijken, die mens- en milieuvriendelijk zijn.
-
Voor de pers / 12 May 2026VN-rapport waarschuwt voor groeiende zandcrisis - Nederlandse baggersector speelt sleutelrol in wereldwijde zandwinning
GENEVE/UTRECHT, 12 mei 2026 - Een nieuw rapport van het United Nations Environment Programme (UNEP), Sand and Sustainability: An Essential Resource for Nature and Development, waarschuwt dat de wereldwijde vraag naar zand de ecologische grenzen overschrijdt. De grootschalige winning van zand uit zee- en kustecosystemen leidt tot verlies van biodiversiteit, schade aan kustgemeenschappen en toenemende risico’s in een tijd van klimaatverandering. Nederlandse baggerbedrijven spelen hierin een prominente rol als wereldwijde marktleiders in grootschalige zandwinning en landaanwinning. “Uit onze analyses blijkt dat de baggersector wereldwijd opereert in een systeem waarin ecologische schade en de gevolgen voor kustgemeenschappen structureel worden onderschat, terwijl transparantie en effectieve controle vaak ontbreken,” aldus de Nederlandse milieu- en mensenrechtenorganisatie Both ENDS, die een bijdrage leverde aan het rapport.
-
Nieuws / 14 April 2026Nieuw rapport: Afbouw van ISDS in Nederland: een routekaart
Vandaag publiceren Both ENDS en SOMO het rapport Afbouw van ISDS in Nederland: een routekaart. In het rapport brengen we Nederland’s rol in het systeem van ISDS aan het licht en bieden wij praktische handvatten om ISDS af te bouwen.
-
Publicatie / 14 April 2026
-
Nieuws / 10 April 2026Both ENDS: het versterkte klachtenmechanisme van FMO is een stap vooruit, maar er blijven nog grote tekortkomingen bestaan
Both ENDS juicht het versterkte onafhankelijke klachtenmechanisme (ICM) van de ontwikkelingsfinancieringsinstellingen FMO, DEG en Proparco toe als een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van verantwoordingsplicht. Door rechtstreeks samen te werken met gemeenschappen die te maken hebben met ontwikkelingsprojecten, zien we dagelijks hoe essentieel het is dat mensen toegang hebben tot het rechtssysteem wanneer zij schade ondervinden in naam van de ontwikkeling. Voor veel gemeenschappen is dit mechanisme een van de weinige manieren waarop schade in verband met deze ontwikkelingsbanken formeel kan worden erkend en aangepakt.
-
Nieuws / 9 April 2026Minister Sjoerdsma organiseert rondetafelgesprekken met het maatschappelijk middenveld
Onze directeur van Both ENDS, Karin van Boxtel, had het genoegen een gesprek te modereren dat gericht was op de onderdrukking van de maatschappelijke ruimte.
-
Nieuws / 26 March 2026Nieuw project: Klimaatverantwoordelijkheid in de EU-handel
Met het nieuwe project “Klimaatverantwoordelijkheid in de EU-handel: het testen van het SEP en de DAG’s voor de handhaving van klimaatgerelateerde vrijhandelsovereenkomsten” onderzoekt Both ENDS, met steun van de European Climate Foundation, hoe het Europese klachtenmechanisme (SEP) en de binnenlandse adviesgroepen (DAG’s) effectiever kunnen worden ingezet om klimaatverantwoordelijkheid te bevorderen. Het project heeft een looptijd van 13 maanden en loopt tot eind 2026.
-
Nieuws / 19 March 2026Winnaars ILED ‘Women Are Educators Award’ bekend
Onze partnerorganisatie ILED (Indigenous-led Education Network) presenteerde deze maand de zeven winnaars van De ILED ‘Women Are Educators Award’. Het gaat om vrouwen die een buitengewone rol spelen bij het doorgeven van kennis, zowel in formele als informele onderwijssituaties.
-
Nieuws / 27 February 2026Both ENDS versterkt veerkracht van vrouwelijke milieuverdedigers wereldwijd dankzij meerjarige bijdrage van de Postcode Loterij
In de afgelopen jaren ontving Both ENDS een extra bijdrage van €875.000 van de Postcode Loterij voor het Autonomy & Resilience Fund (2022–2025), uitgevoerd samen met de Global Alliance for Green and Gender Action (GAGGA). Hiermee konden we vrouwelijke activisten en hun gemeenschappen steunen met flexibele, op vertrouwen gebaseerde financiering, zodat zij urgente milieu- en klimaatproblemen naar eigen inzicht konden aanpakken. Belangrijk, omdat vrouwelijke milieuverdedigers wereldwijd steeds vaker te maken krijgen met klimaatverandering, repressie en een krimpende civiele ruimte.
-
Nieuws / 17 February 2026Civic space at the frontlines: "Smeed sterke coalities om repressieve regimes tegen te gaan"
Vandaag blikken we terug op een inspirerend evenement Civic space at the frontlines - Environmental Defenders and the Role of International Trade and Investment Policy. Het panel bestond uit Michel Forst, speciaal rapporteur van de VN voor milieuactivisten onder het Verdrag van Aarhus, Suzanne Kröger, parlementslid voor GroenLinks–PvdA, dr. Margit van Wessel, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Wageningen, Anne de Jonghe, beleidsadviseur bij Both ENDS, en Jonila Castro, nationaal woordvoerder van Kalikasan People's Network for the Environment. Met een publiek van maatschappelijke organisaties, academici, deskundigen op het gebied van verantwoordingsplicht en studenten bespraken we de effecten van Nederlandse economische activiteiten op milieuactivisten en hoe we steun kunnen bieden aan hen die in de frontlinie staan, in de strijd voor het milieu en de mensenrechten.
-
Nieuws / 2 February 2026Reactie op coalitieakkoord D66-VVD-CDA
Coalitie: Herstel de afbraak en durf verder te gaan
Als Both ENDS zien we in dit coalitieakkoord een aantal voorzichtige stapjes in de goede richting. De groene lijn wordt licht ingezet, er is weer aandacht voor vrouwenrechten, het belang van het maatschappelijk middenveld wordt erkend en er wordt gesproken over handelsverdragen met aandacht voor wederzijdse belangen. Echter, zonder structurele verandering in hoe we handelen, investeren en samenwerken, blijven mooie woorden lege hulzen.
