Both ENDS

En
Nl
Zoeken
Nieuws / 17 February 2026

Civic space at the frontlines: "Smeed sterke coalities om repressieve regimes tegen te gaan"

Vandaag blikken we terug op een inspirerend evenement Civic space at the frontlines - Environmental Defenders and the Role of International Trade and Investment Policy. Het panel bestond uit Michel Forst, speciaal rapporteur van de VN voor milieuactivisten onder het Verdrag van Aarhus, Suzanne Kröger, parlementslid voor GroenLinks–PvdA, dr. Margit van Wessel, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Wageningen, Anne de Jonghe, beleidsadviseur bij Both ENDS, en Jonila Castro, nationaal woordvoerder van Kalikasan People's Network for the Environment. Met een publiek van maatschappelijke organisaties, academici, deskundigen op het gebied van verantwoordingsplicht en studenten bespraken we de effecten van Nederlandse economische activiteiten op milieuactivisten en hoe we steun kunnen bieden aan hen die in de frontlinie staan, in de strijd voor het milieu en de mensenrechten.

De bezorgdheid over de toenemende repressie tegen verdedigers te midden van toenemend autoritarisme en een krimpende civiele ruimte werd door iedereen gedeeld. En hoewel het belangrijk is om te blijven strijden voor strenge regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld bindende due diligence op het gebied van mensenrechten, wees De Jonghe op de discrepantie tussen de papieren realiteit, waarin wordt beschreven hoe projecten voldoen aan internationale normen, en de realiteit van ontheemding, vernietiging en gewelddadige onderdrukking.

 

"Terwijl bedrijven informatie kunnen beschermen door zich te beroepen op concurrentiegevoelige vertrouwelijkheid, ligt de bewijslast voor schendingen van rechten bij degenen die hun rechten geschonden zien. Dit zou omgekeerd moeten zijn: transparantie zou de norm moeten zijn en economische actoren zouden de bewijslast moeten dragen."

 

Castro wees op de moeilijkheid om te bewijzen wie er achter gewelddadige onderdrukking en intimidatie zit. Ze strijdt al jaren tegen grootschalige landaankopen in Manila Bay en werd eind 2023 tijdens haar werk enkele weken lang ontvoerd door Filipijnse soldaten. “Het is niet eenvoudig om te bewijzen wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor het geweld en wat er precies is gebeurd. Zeker niet als je voortdurend gevaar loopt.”

 

Forst gaf toe dat hij als Special Rapporteur van de VN sterk bewijs nodig heeft om klachten te kunnen behandelen. “Als we met een bedrijf praten en we hebben geen bewijs, dan zijn het slechts beschuldigingen.” Maar hij wees er ook op dat een van de bindende vereisten is dat individuen niet mogen worden lastiggevallen omdat ze hun rechten uitoefenen. De EU en Nederland hebben een bindende verplichting om milieuactivisten te verdedigen. Daarom zal hij de komende dagen met verschillende Nederlandse ministeries praten over onder meer een klacht die KPNE, samen met Both ENDS en Global Witness, heeft ingediend over Boskalis en de Nederlandse regering. Deze klacht betreft de verantwoordelijkheid die deze partijen hebben op grond van het Verdrag van Aarhus om hun invloed aan te wenden om mensenrechtenschendingen te voorkomen en te beperken. De klacht wijst met name op deze verantwoordelijkheid in verband met de voortdurende intimidatie van Castro en Tamano nadat zij in 2023 waren ontvoerd.

 

Castro sloot af met een krachtig pleidooi voor het opzetten van een beweging om tegenwicht te bieden aan de autoritaire machten, die nalaten de regelgeving te handhaven. “Door iedereen erbij te betrekken, jongeren, ouderen, gemeenschappen, maatschappelijke organisaties, studenten, kun je sterke coalities smeden en repressieve regimes tegengaan.” Forst, Kröger en Van Wessel waren het volledig eens met de noodzaak om te mobiliseren en allianties te smeden.

 

Bij Both ENDS spelen we een cruciale – en vaak ontbrekende – rol in het ecosysteem van milieurechtvaardigheid: we brengen lokale gemeenschappen in contact met de hefbomen van systemische verandering. Via ons wereldwijde netwerk van meer dan 500 partners hebben we de infrastructuur opgebouwd om lokale stemmen te laten horen in mondiale besluitvormingsruimtes, zodat beleid en investeringen een afspiegeling zijn van de realiteit en prioriteiten van de meest getroffen gemeenschappen. Op deze manier vertalen we lokale realiteiten en expertise naar mondiale belangenbehartiging, en mondiale toezeggingen naar zinvolle lokale actie.

Voor meer informatie

Lees meer over dit onderwerp