ECOA en Probioma 20 jaar, felicitaties uit Nederland!
Ruim 15 jaar geleden begon de samenwerking tussen Both ENDS, het Braziliaanse ECOA en het Boliviaanse Probioma. De milieu organisaties uit Latijs Amerika vieren dit jaar hun 20 jarig bestaan. Dat de samenwerking met Nederland al zo lang stand houdt komt door een groot wederzijds vertrouwen en een gemeenschappelijke geest in denken en doen. Tamara Mohr en Nathalie van Haren, beide werkzaam bij Both ENDS, vertellen over een bijzondere samenwerking.
Wat zijn ECOA en Probioma voor organisaties?
Tamara Mohr: ECOA is een milieuorganisatie gevestigd in Campo Grande een stad in het zuidwesten van Brazilië. Ten noorden van die stad ligt de Pantanal, het grootste wetland ter wereld dat zich naast Brazilië uitstrekt over Paraguay en Bolivia. De Pantanal is erg belangrijk voor de waterhuishouding van het hele continent. Daarom is bescherming van dit gebied een topprioriteit voor ECOA. ECOA werkt veel met lokale organisaties in het gebied, maar zijn ook actief op beleidsniveau. Net als Both ENDS is ECOA van oudsher een sterke netwerkorganisatie.
Nathalie van Haren: Wat ik zo bijzonder vind aan ECOA is dat zij altijd de juiste mensen weten te spotten. Ze vinden altijd mensen die gepassioneerd met het milieu bezig zijn en plaatsen die bij de juiste organisaties.
Tamara Mohr: Ja precies, het gaat ze niet zozeer om het versterken van de eigen organisatie, maar om de versterking van het netwerk; hoe kun je samen dingen bereiken.
En Probioma wat voor organisatie is dat?
Tamara Mohr: Probioma is geen netwerkorganisatie maar werkt meer op specifieke thema's. Zo werkt Probioma in Bolivia ook op de bescherming van de Pantanal. Maar werken ze vanuit Santa Cruz [waar ze gevestigd zijn] ook veel met kleine soja boeren. Probioma is altijd erg sterk geweest in beleidsbeïnvloeding richting de Boliviaanse overheid, zo is Miguel [Miguel Crespo, directeur van Probioma] gevraagd minister van landbouw te worden. Wat ook heel speciaal is, is dat Probioma een soort laboratorium opgericht heeft voor de ontwikkeling en kweek van biologische bestrijdingsmiddelen [bijvoorbeeld bacteriën, sluipwespen en schimmels] voor de landbouw.
Nathalie van Haren: Ja dat klopt, in biologische bestrijdingsmiddelen is Probioma gewoon heel ver. Het is heel mooi om te zien dat een organisatie uit Bolivia dezelfde technieken ontwikkelt als grote bedrijven hier in Nederland. PR budgetten zijn niet te vergelijken, maar in wezen doen ze precies hetzelfde.
Tamara Mohr: Probioma verkoopt haar biologische bestrijdingsmiddelen in heel Bolivia en via een project van Both ENDS zijn ze inmiddels ook in Chili en Iran actief.
Wat is jullie meest blijvende herinnering aan 15 jaar samenwerking met ECOA en Probioma?
Tamara Mohr: Samen met ECOA en nog een heleboel andere organisaties hebben we de Hidrovia op de kaart gezet. Hidrovia is een enorm project waarbij de rivieren de Paraguay en de Parana bevaarbaar worden gemaakt voor grote zeeschepen. Een gebied van Buenos Aires tot aan de Pantanal komt zo open te liggen voor ontginning. Both ENDS en ECOA hebben Europese en Zuid-Amerikaanse beleidsmakers betrokken bij de enorme milieuproblemen rond de Hidrovia, daardoor is het project uiteindelijk stilgelegd.
Nathalie van Haren: Wat erg opmerkelijk is, is dat de agenda's van Both ENDS en ECOA zo ontzettend goed op elkaar aansluiten, niet alleen qua onderwerpen maar ook qua werkwijze. ECOA is daarom ook nauw betrokken geweest bij de visie ontwikkeling van Both ENDS.
Tamara Mohr: Probioma is gewoon een enorm professionele organisatie. Binnen Drynet [een netwerk van Both ENDS op wereldwijd management van droge gebieden] is Probioma een organisatie die heel resultaatgericht en uiterst effectief heeft gewerkt. Wat ook zo mooi is aan Probioma, ze pakken altijd de koe bij de horens. Hoewel Probioma veel op duurzame sojaproductie werkt zijn ze bewust niet in de ronde tafel voor duurzame soja gestapt. Probioma zet de sojaboeren liever zelf om tafel en vraagt hen tegen welke problemen zij aanlopen om op de wereldmarkt voor soja te komen. Samen werken ze vervolgens aan oplossingen. Het is een organisatie die weet van aanpakken.
Tot slot: beide organisaties bestaan 20 jaar, waar willen jullie ze mee feliciteren?
Tamara Mohr: Ik wil ze beide feliciteren met hun vasthoudendheid om de dingen te doen, waarvan zij denken dat ze gedaan moeten worden. Bovendien hebben ze een enorm vermogen om zich aan te passen. Ze zijn absoluut niet bang om nieuwe dingen te proberen. Als de wereld verandert, dan veranderen zij mee, zonder daarbij hun visie te verliezen.
Nathalie van Haren: Daar sluit ik me helemaal bij aan. Het zijn organisaties die heel organisch zijn, maar vasthouden aan een aantal basisprincipes, bijvoorbeeld de verbondenheid van armoede en de staat van ecosystemen. ECOA wil ik graag feliciteren met het steeds weer ontdekken van nieuwe parels binnen de milieubeweging. Altijd de juiste mensen op de juiste plek hebben, dat is heel bijzonder.
Foto: Raphael Milani
Lees meer over dit onderwerp
-
Nieuws / 2 februari 2026Zeven jaar na Brumadinho: straffeloosheid laat Vale’s rampen voortduren
Alweer 7 jaar geleden stortte de dam van mijnbouwbedrijf Vale in Brumadinho (Brazilië) in, waarbij maar liefst 272 mensen omkwamen en de omgeving ernstig werd vervuild. Terwijl de nabestaanden herdenken en strijden voor gerechtigheid, gaat de vervuiling nog altijd door.
-
Evenement / 26 januari 2026Civic space at the frontlines
Environmental Defenders and the Role of International Trade and Investment Policy
Both ENDS invites you to an interactive dialogue with experts from the UN, policy, academia, and civil society on environmental defenders and international trade. Together, we will explore how citizens, policymakers, academics, and activists can defend civic space and support those on the frontlines of environmental and human rights struggles. With a focus on the Netherlands’ role in international trade and investment policy, and drawing on the experiences of activists from the Philippines, the event aims to foster solidarity and identify strategic priorities to better protect environmental defenders amid the global crackdown on civic space
-
Nieuws / 22 januari 2026Shell start nieuwe arbitrageprocedure tegen Nederland over nasleep gaswinning Groningen
Shell klaagt Nederland aan in een nieuwe poging om verantwoordelijkheid te ontwijken voor de gevolgen van decennia van gaswinning in Groningen. Jarenlang veroorzaakte de gaswinning aardbevingen, werden meer dan honderdduizend woningen beschadigd, en leven bewoners in voortdurende onzekerheid, nog steeds wachtend op herstel, versterking en gerechtigheid.
-
Dossier /Agua Zarca: inheemse strijd tegen stuwdam kost levens
Inheemse Hondurezen verzetten zich tegen de Agua Zarca-dam. De strijd heeft meerdere levens gekost, waaronder dat van Berta Cáceres. Na grote druk trok de Nederlandse FMO zich terug uit het project.
-
Voor de pers / 13 januari 2026Onderzoek: FMO schoot tekort in controle bij project verbonden aan moord Berta Cáceres
TEGUCIGALPA/UTRECHT, 12 januari 2026 – De moord op de inheemse milieuactivist Berta Cáceres, die bijna 10 jaar geleden plaatsvond in Honduras, blijkt het resultaat te zijn van een georganiseerde criminele operatie, waarbij fondsen van Nederlandse Ontwikkelingsbank FMO misleid werden om illegale activiteiten te financieren. Dat concludeert het vandaag verschenen onderzoeksrapport van de onafhankelijke commissie ingesteld door de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten, de Hondurese staat en de nabestaanden van Berta Cáceres. FMO was jarenlang een belangrijke financier van het Agua Zarca-project. Berta Cáceres streed als inheemse leider tegen deze omstreden dam, en werd om die reden in maart 2016 vermoord.
-
Dossier /Gas in Mozambique
In 2011 werd in het noorden van Mozambique, in de kustprovincie Cabo Delgado, één van de grootste gasvoorraden ter wereld gevonden. Er wordt in totaal 25 miljard dollar geïnvesteerd om het gas te kunnen winnen. Tientallen multinationals en financiers zijn betrokken bij deze snelle ontwikkelingen. Voor mensen die in Cabo Delgado wonen is het heel moeilijk om enige invloed uit te oefenen op de plannen en activiteiten, terwijl zij de negatieve gevolgen ondervinden. Zij raken land kwijt door de komst van al deze bedrijven.
-
Blog / 11 december 2025Reflecties over het werken aan Nederlandse financiering voor Mozambique LNG
Door Anne de JongheAfgelopen dinsdag ontving ik een kort sms'je met groot nieuws: de minister had zojuist aangekondigd dat het financieringsbeleid voor het Mozambique LNG-project was stopgezet. Het was een besluit waar ik – samen met zoveel anderen – jarenlang voor heb gevochten. Pas nu, meer dan een week later, begint het langzaam tot me door te dringen dat we echt hebben gewonnen. Dat jaren van doorzettingsvermogen, frustratie, discussies en onderzoeken uiteindelijk tot dit resultaat hebben geleid. Het voelt nog steeds een beetje onwerkelijk.
-
Dossier /Exportkredietverzekeringen: wie betaalt de rekening?
Both ENDS pleit bij de overheid voor het uitsluitend verlenen van exportkredietverzekeringen aan duurzame projecten die geen sociale- en milieuschade aanrichten in het land waar ze plaatsvinden.
-
Voor de pers / 2 december 2025Einde Nederlandse betrokkenheid bij controversieel gasproject in Mozambique in zicht na terugtrekking TotalEnergies uit Nederlandse verzekering
DEN HAAG/CABO DELGADO, 1 december 2025 - Vandaag heeft minister van Financiën Eelco Heinen bekendgemaakt dat TotalEnergies zich terugtrekt uit een Nederlandse exportkredietverzekering van $640 miljoen voor een controversieel gasproject in Mozambique. Ondanks dat de Nederlandse regering jarenlang om deze beslissing heen heeft gedraaid, is hiermee alsnog een deel van de Nederlandse betrokkenheid bij dit desastreuze project beëindigd.
-
Dossier /Inheemse gemeenschappen bedreigd door Barro Blanco-dam in Panama
De Barro Blanco-dam in Panama zet inheems land onder water, met financiering uit Nederland. Both ENDS maakt zich hard voor de naleving van de rechten van de inheemse gemeenschappen rond de dam.
-
Publicatie / 27 november 2025
-
Milieurechtvaardige praktijk /De Negotiated Approach: inclusief en duurzaam watermanagement
De Negotiated Approach werkt van onderaf. Deze aanpak geeft gemeenschappen een stem bij het beheer van rivieren, waarborgt eerlijk en duurzaam gebruik van het water en voorkomt aantasting van kwetsbare ecosystemen.
-
Nieuws / 27 november 2025Gemeenschappen en internationaal consortium presenteren gemeenschapsgeleid plan voor natuurgebaseerde adaptatie aan zeespiegelstijging in kustgebieden van Bangladesh
Lokale gemeenschappen in de zuidwestelijke kustregio van Bangladesh hebben -samen met een internationaal consortium waaronder Uttaran, CEGIS en Both ENDS- een door de gemeenschap geleid plan gepresenteerd om klimaatverandering en de versnellende zeespiegelstijging het hoofd te bieden via natuurgebaseerde adaptatie. The People’s Plan for Upscaling Ecosystem-Based Adaptation schetst een opschaalbare strategie, geworteld in lokaal eigenaarschap en generaties aan ervaringskennis. Centraal staat Community-Based Tidal River Management (CBTRM), een bewezen aanpak die wateroverlast vermindert, landophoging stimuleert en ecologisch evenwicht herstelt door samen te werken met natuurlijke getijden- en sedimentprocessen.
-
Dossier /Geen VIP-rechten voor multinationals: Kies voor mens en milieu!
Inheemse volken in Paraguay zien zich bij hun pogingen de grond van hun voorouders terug te vorderen, gedwarsboomd door Duitse investeerders. In Indonesië zijn Amerikaanse mijnbouwbedrijven erin geslaagd nieuwe wetgeving ongedaan te maken die bedoeld was om de economische ontwikkeling van het land te stimuleren en de bossen te beschermen. Dat is de impact die investeringsverdragen kunnen hebben op de ontwikkeling en rechten van de bevolking op sociaal, milieu- en economisch gebied. Waarom? Vooral vanwege zogenaamde 'Investor-to-State Dispute Settlement'-clausules die vaak zijn opgenomen in dit soort verdragen.
-
Blog / 25 november 2025COP30 laat zien waarom het afschaffen van ISDS essentieel is voor echte klimaatactie
In mijn interventie op COP30 sprak ik over één van die krachten: het systeem van investeerder-staatarbitrage (ISDS). Via ISDS kunnen fossiele bedrijven regeringen voor miljarden aanklagen wanneer zij bossen willen beschermen, emissies willen reguleren of een verantwoord fossiel afbouwpad uitstippelen. Alleen al in het Amazonegebied worden honderden olie- en gasprojecten nog steeds beschermd door ISDS-clausules. Dit verandert bosbescherming in een financieel risico en creëert klimaatfinanciering in omgekeerde richting.
-
Dossier /Wetlands without Borders
Via het Wetlands without Borders-programma zetten we ons in voor duurzaam en maatschappelijk verantwoord beheer van het wetlandsysteem La Plata Basin in Zuid-Amerika.
-
Publicatie / 17 november 2025
-
Milieurechtvaardige praktijk /Niet-houten bosproducten (NTFPs)
Ongeveer één op de zes mensen, met name vrouwen, is direct afhankelijk van bossen voor hun levens en levensonderhoud, en dan vooral met betrekking tot voedsel. Dit laat zien hoe belangrijk bossen en niet-houten bosproducten (Non-Timber Forest Products / NTFP's) zijn voor de veerkracht van gemeenschappen. Deze producten zijn voor hen een bron van voedsel, water en inkomsten, maar hebben ook een culturele en spirituele betekenis.
-
Brief / 14 november 2025
Letter: TPAC’s report “Final Judgement Detailed Research MTCS’’
A coalition of Malaysian and international NGOs has released a memorandum in response to the recent TPAC report on the Malaysian Timber Certification Scheme (MTCS). The organizations express serious concerns about the independence, quality, and credibility of the assessment carried out by the Timber Procurement Assessment Committee (TPAC).
-
Dossier /Handelsverdragen
Handelsverdragen hebben vaak niet alleen vergaande gevolgen voor de economie van een land, maar ook voor mens en milieu. Vooral de meest kwetsbare groepen zijn de dupe van internationale handelsverdragen.
