Both ENDS

Blog / 5 mei 2020

Vrijheid

Vandaag viert Nederland de vrijheid. Onze vrijheid gaat verder dan leven in vrede. We hebben de vrijheid om op TV, in de krant en op sociale media beleid over bijvoorbeeld het opheffen van de lockdown naar hartenlust ter discussie te stellen. Dat kan in vrijheid, omdat we onze rechten op vrije meningsuiting goed beschermd weten. Hoe anders is dat in landen waar autoritaire leiders de crisis als excuus aangrijpen om deze rechten bij het vuilnis te zetten en te regeren met harde hand.

Nederland is een goed functionerende rechtsstaat. Juist in deze tijd, waarin ons leven in rep en roer is en waarin de overheid beslissingen neemt die ingrijpen op ons dagelijks leven, vertrouwen we erop dat onze regering geen misbruik zal maken van de situatie en onze basisrechten niet zal schenden. Dankzij die basisovertuiging kunnen we een krachtig democratisch debat voeren – over groepsimmuniteit, over het al dan niet sluiten van de scholen en over de wenselijkheid van een Corona-app.

Voor veel mensen in de wereld is de dagelijkse realiteit anders; ons bereiken schrijnende verhalen over het steeds verder afbrokkelen van de vrijheden van burgers om hun eigen geluid te laten horen. Onder de noemer van crisismaatregelen wordt het debat stilgelegd zodat nieuw beleid, tegen de wens van de meerderheid, vrije doorgang kan vinden. Een aantal overheden en regimes grijpt bovendien nu de kans om tegenstanders het leven extreem moeilijk te maken.

In Indonesië bijvoorbeeld, dreigt de omstreden Omnibuswet te worden goedgekeurd. De wet versoepelt de regels voor buitenlandse investeringen in bijvoorbeeld de palmolie- en fossiele sector, waardoor milieu- en sociale impactstudies niet altijd meer verplicht zijn. De wet betekent een enorme stap in de verkeerde richting. De bedreiging voor inheemse volkeren en voor het regenwoud neemt hierdoor nog verder toe. Het is ook een klap in het gezicht van een groot deel van de bevolking, die weinig heeft aan grootschalige infrastructuur en een heel ander soort ontwikkeling lijkt te willen.

In Bangladesh verklaarde de Cyber Crime-divisie van de politie openlijk dat het tijdens de crisis alle sociale media zoals Facebook en WhatsApp in de gaten houdt; binnen korte tijd zijn al verschillende journalisten gearresteerd. Het Filippijnse leger ziet milieu- en noodhulporganisaties als vijanden van de staat, waardoor de levens van hun leden in gevaar zijn.

Deze bedreigingen zijn niet nieuw, en activisten laten zich dus ook nu niet het zwijgen opleggen. Filippijnse organisaties zorgen in solidariteit met elkaar voor de gezondheid van medewerkers. Ze organiseren 'farm-to-table' programma’s waarin boeren- en visserscoöperaties voedsel delen en  gaan over tot een versnelde aanleg van gemeenschapstuinenen stadslandbouw.

De coronacrisis laat zien hoe verbonden de wereld is. Vandaag viert Nederland de vrijheid. Nederland heeft economische en diplomatieke relaties die we in kunnen en moeten blijven zetten voor vrijheid van mensen overal, bijvoorbeeld door alleen handelsactiviteiten te ontplooien als milieu- en mensenrechten worden gerespecteerd. Internationaal hebben wij veel meer invloed dan we denken. Ministers Rutte, Blok en Kaag, pakken jullie deze kans?

Lees meer over dit onderwerp