Both ENDS

  • 160916_Nicaraguakanaalknop.png
  • kleur-tegenm-100px_MR_PB.png
  • banner_climate_fund.png
  • banner_results3.png
  • banner_richforests.png
  • banner_harbour_expansion.png
  • banner_barro_dam.png

Dossier Ontwikkelingsfinanciering

Barro_Blanco_dam_august_2013_b.jpg

Het belang van traditionele ontwikkelingssamenwerking neemt af, terwijl private geldstromen en financiering uit nieuwe bronnen, zoals investeringen vanuit landen als China, India en Brazilië, alleen maar groeien. Het relatieve belang van publieke financiering vanuit Nederland en Europa ten behoeve van ontwikkeling in het Zuiden verandert dus behoorlijk. Ook worden er steeds meer verwante uitgaven onder het ontwikkelingsbudget geschoven, zoals de Nederlandse klimaatgelden, en wordt er gezocht naar manieren om met publiek geld privaat geld aan te trekken.


ACHTERGRONDINFORMATIE


Ondanks alle verschuivingen blijven multi– en bilaterale internationale financiële instellingen (IFI's), zoals respectievelijk de Wereldbank of de Nederlandse ontwikkelingsbank FMO, heel belangrijk voor de financiering van ontwikkelingsprocessen. Een geldstroom valt voor Both ENDS onder de noemer ‘ontwikkelingsfinanciering’ als het gaat om publiek geld dat expliciet tot doel heeft ontwikkeling te stimuleren.

 

Deze IFI's hebben een voorbeeldfunctie als het gaat om het aannemen en toepassen van sterke sociale, milieu- en mensenrechtenstandaarden. Zo zijn de IFC Performance Standards, ontwikkeld door het onderdeel van de Wereldbank dat private projecten ondersteunt, als standaard genomen door private banken verenigd onder de noemer Equator Banks. Maar nu het internationale speelveld verandert, staat een aantal dingen waar NGO's met succes voor hebben gevochten, zoals strengere sociale- en milieucriteria en transparantie in de bedrijfsvoering – sterk onder druk. Bovendien worden de eigen standaarden van de IFI’s in de praktijk lang niet altijd goed toegepast.

 

Both ENDS vindt het onacceptabel dat sociale, milieu- en mensenrechtenfactoren ondergeschikt worden gemaakt aan de noodzaak van economische groei of het bevorderen van de toegang van internationale bedrijven tot opkomende economieën. Daarom proberen we, samen met organisaties in de hele wereld, publieke financiële instellingen ertoe te bewegen hun regels te verscherpen en daadwerkelijk toe te passen. Naast sterke standaarden zijn daarvoor transparantie en onafhankelijke klachtenmechanismes van belang om misstanden aan te kaarten en structurele verbetering af te dwingen.

ROL BOTH ENDS


Both ENDS laat aan financiële instellingen en beleidmakers zien welke negatieve effecten ontwikkelingsfinanciering kan hebben om beter beleid en een betere handhaving daarvan te bevorderen. Dat doen we met voorbeelden uit de praktijk: ervaringen van lokale gemeenschappen met specifieke vormen van ontwikkelingsfinanciering, zoals een stuwdam of een kolencentrale. Tegelijkertijd helpen we mensen of gemeenschappen die negatief worden geraakt door ontwikkelingsfinanciering om hun gelijk te halen en de negatieve effecten voor het voetlicht te brengen.

 

In grote lijnen zijn vier soorten interventies hiervoor relevant:

-      Werken aan het verbeteren van milieu, sociale en mensenrechtenstandaarden bij publieke ontwikkelingsbanken en hun naleving;

-      Bevorderen van transparantie zodat het beleid van publieke ontwikkelingsbanken duidelijk is en projecten in een vroeg stadium bekend worden gemaakt;

-      Bevorderen van sterke onafhankelijke klachtenmechanismen, waar lokale gemeenschappen hun klachten kunnen neerleggen en die aanbevelingen geven over beleid en de naleving daarvan;

-      Het initiëren van discussies over sectorbeleid en het aandragen van alternatief beleid en vraag-gestuurde projecten die beantwoorden aan de behoeften van armen en het milieu.

 

We richting ons bij de beleidsbeïnvloeding en steun aan lokale groepen op ontwikkelingsbanken die mondiaal een grote impact hebben en waar Nederland een (belangrijke) stem in heeft.

 

Op mondiaal niveau richten we ons op de Wereldbank Groep. Daaronder valt ook de ‘International Finance Corporation’ (IFC) van de Wereldbank, die de private sector en regionale ontwikkelingsbanken ondersteunt. Binnen Europa kijken we vooral naar het beleid en de investeringen van de Europese Investeringsbank (EIB) en de Oost-Europese ontwikkelingsbank (EBRD). Binnen Nederland richten we ons op het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de overheid en op het beleid van de bilaterale ontwikkelingsbank FMO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en het Dutch Good Growth Fund (DGGF).

 

We volgen in het bijzonder de ontwikkelingen op het gebied van de financiering van klimaatbeleid, waar recent een nieuwe multilaterale financiële structuur is opgezet, vanuit de verwachting dat grote sommen geld via deze weg van ontwikkelde naar ontwikkelingslanden zullen stromen. Het Green Climate Fund heeft eind 2014 een bedrag van ruim 10 miljard US$ toegezegd gekregen van vooral westerse donoren. Nederland draagt 100 miljoen euro bij vanuit het ontwikkelingsbudget. Samen met partnerorganisaties in Indonesië en Afrika maakt Both ENDS zich sterk voor toegang tot deze fondsen voor lokale actoren, omdat in elk geval op het gebied van klimaatadaptatie oplossingen zeer verschillend kunnen zijn per locatie en lokale kennis essentieel is om duurzame interventies te ontwerpen.

 

Het bepleiten van beleidshervormingen op het vlak van ontwikkelingsfinanciering doen we niet alleen, maar zoveel mogelijk in samenwerking met allerlei andere organisaties. De steun vanuit netwerken van maatschappelijke organisaties is daarbij onmisbaar. Both ENDS is actief in veel van dit soort netwerken, zoals het Euro-IFI netwerk van Europese NGO's dat het beleid van de Wereldbank Groep in de gaten houdt, en het NGO-Forum on the ADB, een netwerk dat hetzelfde doet met de Aziatische Ontwikkelingsbank. In samenwerking met dit netwerk zijn we ook betrokken bij het monitoren van de onlangs opgerichte Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB). Both ENDS is voorts actief betrokken bij het opzetten en versterken van de ‘CSO Coalition on the AfDB’, een netwerk van organisaties dat kijkt naar de effecten van het investeringsbeleid van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, en suggesties tot verbetering doet. Rondom de Europese ontwikkelingsbanken werkt Both ENDS nauw samen met CEE-Bankwatch en de coalitie van ‘Counterbalance on the EIB’. Met EURODAD werken we onder andere op Europees niveau samen om de activiteiten van bilaterale ontwikkelingsbanken zoals de FMO te volgen en het investeringsbeleid op sociaal en milieugebied te verscherpen. Beleidsveranderingen bij FMO, zoals de instelling van een onafhankelijk klachtenmechanisme en een transparantiebeleid, kunnen via Europese beleidsbeïnvloeding worden overgenomen door andere Europese DFI's (development finance institutions). Zo deelt FMO haar klachtenmechanisme nu met de Duitse DEG en sluiten zich in de toekomst mogelijk ook andere Europese DFIs hierbij aan.

 

Nieuwe grote spelers als de China Development Bank (CDB, China), de BNDES (Brazilië) of de in 2014 opgerichte BRICS-bank worden internationaal gezien steeds belangrijker. Daarom werkt Both ENDS actief samen met NGO's in deze landen, om ook deze financiële instellingen aan minimale internationale sociale, milieu- en mensenrechtenstandaarden te binden. Door op alle niveaus samen te (blijven) werken met verschillende partijen, draagt Both ENDS bij aan het voorkomen van negatieve sociale, milieu- en mensenrechteneffecten van ontwikkelingsfinanciering.

PUBLICATIES


HANDIGE LINKS


www.brettonwoodsproject.org

www.bicusa.org

http://grievancemechanisms.org/

BOTH ENDS CONTACTPERSONEN


*        Pieter Jansen

*        Huub Scheele
*        Lieke Ruijmschoot

*        Wiert Wiertsema

 


Nl
En

schrijf u in