Both ENDS


Half miljard aan Europees belastinggeld goed besteed in Brazilië?

Dam_in_Xingu_river_Brazil_International_Rivers.jpg

15 Februari 2012

Waarom leent de Europese Investeringsbank (EIB) een half miljard euro aan de Braziliaanse ontwikkelingsbank BNDES? Het geld, opgebracht door de Europese belastingbetaler, komt uit het potje ‘klimaatgelden’ en is dus bestemd voor projecten die klimaatverandering tegengaan. Maar is BNDES dan de meest logische keuze? Anouk Franck ging naar Brazilië om meer te weten te komen over deze lening.


Investeren in schone energie?

500 miljoen euro aan ontwikkelingsgelden, daar kun je heel veel investeringen mee doen in schone energie. Beide ontwikkelingsbanken hebben een sterke financiële reputatie en krijgen enorme politieke steun van regeringen. Maar is dat terecht? Heeft ontwikkeling via de private sector inderdaad de toekomst, zoals steeds vaker wordt gezegd en zo ja, is het dan wenselijk om het geld dat daarmee gemoeid is via dit soort banken te laten lopen? Omdat ik daarover mijn twijfels heb, besloot ik uit te zoeken waar deze lening voor gebuikt zou gaan worden.

 

Fact-finding missie

Op de websites van beide banken vond ik welgeteld één algemeen berichtje over de lening, maar informatie over welke projecten hiermee gefinancierd gaan worden is ruim een jaar na de afsluiting van het contract nog steeds niet beschikbaar. Voor aanvullende informatie moest ik dus zelf naar Brazilië. In augustus 2012 reisde ik zodoende naar Rio de Janeiro, waar het hoofdkantoor van BNDES is gevestigd. Helaas wilde BNDES niet met mij praten over de lening, omdat de gelden op dat moment nog niet uitgegeven werden. Gelukkig waren er voldoende andere bronnen van informatie, verschillende organisaties en consultants waren bereid om mij van alles te vertellen over de werkwijze van BNDES.   

 

Groter dan de Wereldbank

Na terugkomst maakte ik de balans op: de bank is in korte tijd enorm gegroeid en intussen groter geworden dan de Wereldbank. Maar waar een project bij de Wereldbank aan relatief strenge milieu- en sociale eisen moet voldoen om voor financiering in aanmerking te komen, zijn de regels bij BNDES veel minder duidelijk. BNDES geeft grote sommen publiek geld uit aan de ondersteuning van al dan niet lokale bedrijven en geeft daar beperkte openheid van zaken over. De bank investeert vaak juist in díe bedrijven, sectoren en projecten, die enorme sociale- en milieu-impacts hebben, zoals grote dammen in het Amazonewoud en olieboringen voor de Braziliaanse kust. Onder het mom van “de groene economie” blijft BNDES vrolijk investeren in fossiele brandstoffen, aangevuld met controversiële megadammen, zoals Belo Monte in de Amazone.

 

Economische groei wint

Veel Brazilianen - die vooral graag economische groei willen zien - hebben het volste vertrouwen in BNDES. Sociale- en milieuorganisaties stellen aan de andere kant de misstanden aan de kaak die ontstaan door het extractieve ontwikkelingsmodel dat de regering van Brazilië enthousiast aanmoedigt. En laten we de rol van de EIB in dit verhaal niet vergeten. Als Europese bank is deze gebonden aan Europese regels en moet ze zich ervoor inzetten dat internationale normen op het gebied van participatie, transparantie, verantwoording en sociale en milieu criteria op haar projecten worden toegepast. Ik heb grote twijfels of de EIB daar in dit geval in zal slagen.

 

Geld goed besteed?

En dan komen we bij de hamvraag: Kan BNDES veranderen in een voorloper op het gebied van  klimaatvriendelijke investeringen en wordt het geld van de EIB niet gewoon gebruikt om de aandacht af te leiden van de vervuilende activiteiten van BNDES en de bank een groener imago te geven?  Kortom: is het enorme bedrag aan Europees klimaatgeld goed besteed? Mijn twijfel daarover is na mijn ‘fact finding-missie’ helaas niet verminderd, integendeel.

 

Zie voor meer informatie:

* Rapport over BNDES  (Anouk Franck)

* Interview met Anouk Franck  (in het Portugees) op de website van 'Plataforma BNDES', het netwerk van Braziliaanse maatschappelijke organisaties dat zich inzet voor een transparante en duurzamer opererende nationale ontwikkelingsbank:

* Nieuwsbericht op site EIB

* Nieuwsbericht op site BNDES

 

 

Foto: van  website International Rivers

 

 


Nl
En

schrijf u in
  • 160916_palmolieknop.png
  • 160916_Nicaraguakanaalknop.png
  • banner_climate_fund.png
  • banner_jwhi2.png
  • banner_richforests.png
  • banner_harbour_expansion.png
  • banner_barro_dam.png
  • schrijf u in